Varis Tedavisi Sonrası İlk Hafta: Neler Beklenmeli?

Varis tedavisi sonrası ilk hafta, çoğu kişi için beklenenden daha hareketli geçer: aynı gün yürümek istenir, birkaç gün içinde günlük işlere dönülür. Bacakta morluk, hassasiyet ve bir ip gerilmiş gibi çekme hissi bu dönemde sık görülür ve genellikle kendiliğinden azalır. Baldırda belirgin şişlik, nefes darlığı ya da ateş ise beklenen tablonun dışındadır ve hekime haber verilmelidir.

Endovenöz lazer, radyofrekans, yapıştırma, köpük tedavisi ya da klasik ameliyat sonrası süreç birbirinden biraz farklıdır. Aşağıdaki gün gün akış en sık uygulanan kapalı yöntemler, özellikle termal ablasyon için genel bir çerçevedir. Sizin için geçerli olan talimat, işlemi yapan hekimin verdiği talimattır. Farklılık varsa o geçerlidir.

İşlem günü ve ilk 24 saatte neler olur?

İşlem biter bitmez bacağa kompresyon çorabı ya da bandaj uygulanır. Ardından genellikle 20-30 dakika yürümeniz istenir. Bunun amacı, baldır kasını çalıştırarak derin toplardamarlardaki akışı hızlandırmak ve pıhtı riskini azaltmaktır. Çoğu kişi 1-2 saat içinde evine gider. Lokal anestezi kullanıldığı için o gün araç kullanmamak ve yanınızda bir refakatçi bulundurmak pratik olur.

Tümesan anestezide kullanılan sıvının bir kısmı iğne giriş yerlerinden sızabilir; bandajın pembe renkte ıslanması bu yüzden olağandır. İlk gece anestezinin etkisi geçtikçe hafif sızı hissedilebilir. Hekimin önerdiği ağrı kesiciyi kullanabilirsiniz. Çorabın ilk 24-48 saatte gece de çıkarılmaması istenebilir; bu tamamen uygulanan yönteme ve hekimin tercihine bağlıdır.

2. ve 3. günlerde nelere dikkat edilmeli?

İkinci ve üçüncü günün en önemli kuralı, varis işlemi sonrası hareketli kalmaktır. Yatak istirahati istenmez. Günde birkaç kez, toplamda 30-60 dakika yürümek önerilir. Uzun süre aynı pozisyonda oturmak ya da yatakta kalmak istenmez. Oturduğunuzda ayak bileklerinizi 10-15 kez yukarı aşağı oynatmak ve bacağınızı bir taburenin üzerine uzatmak rahatlatır.

Bandaj çıkarıldıktan sonra genellikle duş alınabilir. Hekiminiz başka bir şey söylemediyse ilk duşu 24-48 saat sonra almak sık uygulanan bir düzendir. İğne giriş yerlerine sürtmeden, ılık suyla yıkayıp kurulamak yeterlidir. Küvette uzun süre kalmak, sıcak banyo, sauna ve hamam ise genellikle 1-2 hafta ertelenir, çünkü sıcak damarları genişletir.

Masa başında çalışan pek çok kişi 1-3 gün içinde işine dönebilir. Ağır fiziksel iş yapanlar için bu süre daha uzun olabilir. İşe dönüş zamanını işinizin niteliğine göre hekiminizle konuşun.

4-7. günler arasında neler normaldir?

Termal ablasyondan sonra bu dönemde çekme hissi sıklıkla belirginleşir. Kapatılan damar boyunca, özellikle uyluğun iç yüzünde gergin bir ip varmış gibi bir his tarif edilir. Bölgede elle hissedilen sertlik ve hassasiyet olabilir. Bu bulgular damarın kapanma sürecinin bir parçasıdır ve çoğu kişide ikinci haftadan itibaren azalır. Endişelenmeyin. Hareket etmek, hekimin önerdiği ağrı kesiciyi kullanmak ve çorabı düzenli giymek bu dönemi kolaylaştırır; bölgeye 10-15 dakikalık aralıklarla, bir beze sarılı soğuk uygulama yapmak da bazı kişilerde rahatlama sağlar.

Morluklar ilk günlerde mor, sonraki günlerde yeşilimsi sarı bir renk alır ve genellikle 2-3 haftada kaybolur. Yan dallara köpük tedavisi uygulandıysa damarların üzerinde küçük, sert düğümler hissedilebilir. Bunlar zamanla yumuşar. Bazı kişilerde bu düğümlerin içinde kalan kanın iğneyle boşaltılması rahatlama sağlayabilir; buna gerek olup olmadığına kontrol muayenesinde karar verilir.

İyileşme süreci boyunca çorap ne kadar giyilir?

Çorabın süresi yönteme ve hekimin tercihine göre değişir. Sık kullanılan bir düzen, ilk 1-2 gün sürekli, sonrasında 1-2 hafta boyunca gündüzleri giymektir. Yapıştırma yönteminden sonra çorap bazen hiç istenmeyebilir ya da daha kısa süre önerilebilir. İyileşme süreci boyunca çorabın doğru numarada olması önemlidir; seçim için varis çorabı seçimi yazısına göz atabilirsiniz.

İşlem sonrası ilk günler için pratik bir plan nasıl yapılır?

Planlama işinizi kolaylaştırır. İşlem sonrası ilk günler için evde birkaç küçük hazırlık yapmak, bu dönemi daha rahat geçirmenizi sağlar. Bol paçalı, çorabın üzerine kolay giyilen pantolonlar ya da etekler hazırlayın. Oturduğunuz yerin yanına bacağınızı uzatabileceğiniz bir tabure koyun. Telefonunuza her 1 saatte bir çalan bir hatırlatıcı kurmak, kalkıp birkaç dakika yürümeyi unutmamanıza yardım eder.

Varis tedavisi sonrası ilk 3 gün için ağır ev işlerini, uzun alışverişleri ve çocuk taşımayı mümkünse başka birine bırakın. Kontrol randevunuzun tarihini, hekiminizin telefon numarasını ve ilaç talimatlarını yazılı olarak bir yerde tutun. Küçük ama işe yarar bir alışkanlıktır.

Hangi belirtiler hekime haber vermeyi gerektirir?

Beklenen hafif ağrı ve morluk ile dikkat gerektiren belirtileri ayırmak önemlidir. Aşağıdaki durumlarda işlemi yapan hekime ya da bir acil servise vakit kaybetmeden ulaşın:

• Baldırda ya da tüm bacakta belirgin ve artan şişlik, gerginlik ve ağrı.
• Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da çarpıntı; bu durumda 112 aranmalıdır.
• 38 derecenin üzerinde ateş, iğne giriş yerlerinde kızarıklık, ısı artışı ya da akıntı.
• Günler geçtikçe azalmak yerine artan ağrı.
• Ayakta ya da bacakta giderek yayılan uyuşma veya güçsüzlük.

Termal yöntemlerden sonra derin toplardamara uzanan pıhtı seyrek görülür, ama olasılık sıfır değildir. Bu yüzden pek çok hekim ilk 1-2 hafta içinde kontrol Doppler'i planlar. Pıhtı belirtilerini derin ven trombozu yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz. Hafif ve zamanla azalan uyuşma ise, özellikle baldır bölgesinde, sinirlerin geçici tahrişine bağlı olabilir ve çoğu zaman haftalar ya da aylar içinde düzelir; yine de kontrolde mutlaka söyleyin.

İlk hafta neler ertelenmeli?

Varis tedavisi sonrası ilk günlerde ağır kaldırmak, koşu, ağırlık antrenmanı ve zıplama gerektiren sporlar genellikle 1-2 hafta ertelenir. Hafif tempolu yürüyüş ise baştan itibaren serbesttir ve teşvik edilir. Uzun uçak yolculukları ilk haftalarda pıhtı riskini artırabileceğinden, seyahat planınız varsa işlem tarihini belirlerken hekiminizle konuşun.

Skleroterapi ya da köpük tedavisi yapılan bölgelerde güneşe doğrudan maruz kalmak lekelenme riskini artırabilir. Bu nedenle yaz aylarında işlem yapıldıysa ilk haftalarda bölgeyi örtmek ya da yüksek koruyuculu güneş kremi kullanmak önerilir. Kan sulandırıcı ya da başka ilaçlarınız varsa hangi gün yeniden başlanacağı konusunda yalnız hekiminizin talimatına uyun; kendi başınıza ilaç bırakmayın ya da başlamayın.

Sık sorulan sorular

Morluk çok fazla, bu normal mi?

Morluğun miktarı kişiden kişiye, yönteme ve tedavi edilen damarın uzunluğuna göre değişir. Geniş ama fazla ağrı yapmayan ve giderek solan bir morluk genellikle beklenen bir durumdur. Hızla büyüyen, sertleşen ve ağrıyan bir şişlik varsa hekime gösterilmelidir.

Tedavi edilen damar ne zaman kaybolur?

Kapatılan damar aylar içinde vücut tarafından emilir ve bağ dokusuna dönüşür. Yüzeydeki varislerin sönmesi ise çoğu zaman 4-12 hafta sürer. Son değerlendirme için genellikle birkaç ay beklenir.

Ne zaman banyoya girebilirim?

Kısa bir duş çoğu zaman 24-48 saat sonra mümkündür. Küvet, sıcak banyo, sauna ve havuz için hekiminizin vereceği tarihi bekleyin.

Varis tedavisi sonrası ilk hafta, iyi bilgilendirilmiş biri için çoğu zaman sorunsuz geçer. Yönteme göre farklılıkları lazerle varis tedavisi, radyofrekans ile varis tedavisi ve ameliyatsız varis tedavisi sayfalarında bulabilirsiniz; lazer işleminin adımları ise endovenöz lazer ablasyon yazısında anlatılıyor. Beklenmedik bir belirti fark ederseniz işlemi yapan kalp ve damar cerrahisi uzmanına danışmak en sağlıklı adımdır.

Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgi verir; tanı ve tedavi yerine geçmez. Bacaklarınızda ya da damarlarınızda fark ettiğiniz bir değişiklik için bir kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurun.